ZELFORGANISATIE IS SLIMMER

​Bedrijfsstrateeg Evert Bleijenberg heeft op basis van duizenden uren observatie van scholen vissen een model ontwikkeld voor zelforganisatie. Groepen mensen die zich op deze manier organiseren kunnen beter omgaan met verandering, zijn productiever, creatiever, gemotiveerder en halen meer zingeving uit hun bestaan.

 

Je kunt via deze link meer over zijn visie te weten komen en zijn e-book bestellen. 
https://www.swarm-organisation.com/ 
https://www.swarm-organisation.com/buy-the-book 

​

Een fragment uit het lesboek voor Levenskunde:

Het vereist een ruimer bewustzijnsniveau om als zwerm te kunnen samenwerken. Op de lagere niveaus leven mensen vanuit angst en volgen ze de beschermende mechanismen van hun persoonlijkheid. Vanaf het niveau moed kun je als mens betrekkelijk makkelijk je ego doorzien. Dat is noodzakelijk om harmonieus te kunnen samenwerken. 

​

Ook het verlangen naar status zit een zelforganiserend systeem in de weg. Want status klinkt je vast aan je functie. De dynamiek binnen een zwerm ontstaat doordat rollen kunnen wisselen. Soms zwemt de ene vis voorop, dan weer de andere. De rollen in deze organisatie vloeien voort uit het doel waaraan de groep werkt. De idee is dat via deze doelgerichte methode de beste kwaliteiten van de individuen in de groep beschikbaar komen voor het geheel. Ze gedragen zich als één wezen.

​

Een verticale structuur is trainbaar

Hoewel hiërarchie dankzij eeuwenlange gewoonte in het onderbewuste van ieder mens is verankerd, kun je het functioneren in een horizontale organisatie heel goed trainen. 
De eerste en grootste stap die de deelnemers moeten zetten: Iedereen voelt zich even verantwoordelijk voor het eindresultaat. Met het gemeenschappelijke doel voor ogen, dat aan een vastgestelde termijn is gekoppeld, wordt het voor de spelers meer vanzelfsprekend om zich te onthechten van de uitkomst van de individuele prestatie.

Identificatie met het ego of met ingebrachte ideeën leidt bij een verticale structuur vaak al tot onnodige conflicten en corruptie, binnen een horizontale structuur voelen egocentrische mensen zich niet thuis. 

​

Purpose en zwerm
Het succes van een zwerm wordt groter naarmate de deelnemers hun gemeenschappelijke purpose scherp voor ogen kunnen houden.
Voor vissen is dat vrij eenvoudig. Hun doel is te floreren. Het enige waar ze op hoeven te letten is dat hun omstandigheden daarin voorzien. 
Alle vissen volgen de vis die het gevaar opmerkt. Die reageert meteen en zendt een soort elektrische impuls uit naar de rest. Geen enkele vis twijfelt aan het gelijk van die vis. Zo verandert de hele zwerm binnen een mum van tijd van richting. 

 

Dan zijn er verkenners die op zoek gaan naar betere omstandigheden. Als ze die vinden bestaan er drie opties: Ofwel de hele zwerm volgt, er kan een nieuwe zwerm ontstaan, of de verkenner keert terug. 
 

Groepsgedrag
Hoewel de verschillen tussen mensen en vissen talrijk zijn, blijken de principes van het groepsgedrag niet veel te verschillen. Zo telt het aantal spelers waarmee een individu kan samenwerken altijd tussen de vijf en negen.
 

Als een groep mensen hetzelfde purpose heeft, dan is de wens om zelforganiserend samen te werken het sterkst. Neem een voetbalteam. Ze zijn lid van dezelfde club en hebben hetzelfde doel. Alle elf de spelers willen winnen. Hun samenwerking op het veld is zelforganiserend.
Net als bij een zwerm vissen is iedereen generalist en specialist. Ze kunnen allemaal voetballen, maar ze hebben ook een specialiteit. De een is aanvaller, de ander verdediger. Maar als het nodig is kan de aanvaller zich ook bij de verdediging voegen.
 

Kunstmatige intelligentie

Volgens voorstanders van het hiërarchische model zijn specialisten noodzakelijk bij complexe taken en is het niet wenselijk dat hun rol inwisselbaar is. Het model van Bleijenberg spreekt dat niet tegen. Het gaat over de organisatie. Vormgever, strateeg, copywriter, data analyst en verkoper, zijn alle vijf in staat om een meeting te leiden, de telefoon aan te nemen en de vuilniszakken buiten te zetten. De een staat niet boven de ander. Bovendien anticipeert het model op ondersteuning door kunstmatige intelligentie die veel van de specialistische taken uit handen gaat nemen. 
Het gaat erom dat alle deelnemers hetzelfde eindresultaat willen bereiken, binnen de gezamenlijk afgesproken tijd.  

​

Soevereiniteit

De kracht van een zwerm is dat alle deelnemers evenveel van de samenwerking profiteren, terwijl ze wel hun soevereiniteit bewaren.
Bleijenberg definieert: Een zwerm is een groep autonome individuen die zonder hiërarchie, met volledig transparante communicatie in wederzijds waardevolle samenwerking een gemeenschappelijk doel nastreeft. 

​

Hij onderscheidt vervolgens zes holografische principes van zwermintelligentie:

• Een zwerm faciliteert zelforganisatie van volledige autonome individuen.

• Is georganiseerd rond rollen. 

• Alle deelnemers zijn gelijktijdig generalist en specialist.

• Ze spiegelen elkaar en de hele organisatie, de zwerm is holografisch.

• Iedereen is van alle informatie op de hoogte, er gaat nooit informatie verloren.

• De groep biedt voldoende diversiteit om alle omstandigheden het hoofd te bieden.

 

Samenvattend: Binnen een zwerm zijn alle individuen autonoom en zelforganiserend, tegelijkertijd zijn ze nauw verbonden en doelgedreven. Naast de zes holografische principes zijn de deelnemers erop gericht om toekomstige vrijheid te maximaliseren. 

​

Hoe bepaal je een purpose?
Het functioneren van een zwerm valt of staat dus met het gemeenschappelijke purpose. Dat is de bestaansreden van de groep. Het geeft een antwoord op de waarom-vraag.  
Dat is ook een hele goede vraag om jezelf te stellen als je nadenkt over je persoonlijke hogere doel. Waarom wil ik dat? Het is zeer de moeite waard daar een onderzoek aan te wijden. Zijn het je eigen motieven waarmee je je leven betekenis geeft, of nam je onbewust de wens van anderen over? 

​

Een logische vervolgvraag is: Welke waarde creëer ik met mijn persoonlijke purpose voor andere mensen? Want in een economische samenleving is mijn bestaansrecht gekoppeld aan de waarde voor anderen. Bovendien zijn sterke sociale relaties de tweede voorwaarde voor een vervullend leven. 

​

Jij bent de baas

Als bedrijven hun purpose bepalen houden ze rekening met wederzijdse waarde en bestaansrecht en niet in de laatste plaats motivatie, integriteit en zingeving. Net als angst, kan waarde reëel of imaginair gevoeld zijn, maar het geeft dezelfde uitkomst. 

Bij het bepalen van je purpose kan deze leergang je maar tot een bepaalde hoogte van dienst zijn. Omdat je wordt opgeleid tot bewustzijnstrainer zou het logisch zijn om van het verruimen van je bewustzijn en dat van anderen je hogere doel te maken, maar dat kan op vele manieren. Er is er maar één die kan weten waarom je op aarde bent gekomen: Dat ben je zelf.